IP adresi nedir?
IP adresi, internete ya da bir ağa bağlı her cihazın sahip olduğu sayısal adrestir. Bu rehberde IP adresinin ne işe yaradığını, türlerini ve kendi adresinizi nasıl öğrenip değiştirebileceğinizi anlatıyoruz.
IP adresi ne işe yarar?
İnternette veriler küçük paketler hâlinde taşınır. Her paketin üzerinde gönderenin ve alıcının IP adresi yazar; ağdaki yönlendiriciler paketi bu adrese bakarak doğru yere iletir. Bir siteyi açtığınızda isteğiniz sizin IP adresinizden çıkar, cevap da aynı adrese döner.
Kısacası IP adresi, bir zarfın üzerindeki adres gibidir: o olmadan gelen cevabın nereye gideceği bilinmez.
IPv4 ve IPv6
IPv4 adresleri noktayla ayrılmış dört sayıdan oluşur, örneğin 88.241.12.207. Her sayı 0 ile 255 arasındadır ve adresin tamamı 32 bittir. Bu yapı toplam yaklaşık 4,3 milyar adres verir; bu da bugünkü cihaz sayısına yetmez. Bölgesel kayıt kuruluşlarının dağıtabileceği boş IPv4 adresleri büyük ölçüde tükendi.
IPv6 bu sorunu çözmek için geliştirildi. Adresler 128 bittir ve iki nokta üst üste ile ayrılmış sekiz gruptan oluşur, örneğin 2001:db8:85a3::8a2e:370:7334. Art arda gelen sıfır grupları :: ile kısaltılabilir. IPv6'da adres sayısı pratikte sınırsızdır.
Ana sayfamızdaki bit şeridi, adresinizin bilgisayarların gördüğü ikili hâlidir: IPv4'te 32, IPv6'da 128 çizgi vardır. Dolu çizgiler 1'i, boş çizgiler 0'ı gösterir.
Genel IP ve yerel IP
Evinizdeki modem, operatörden tek bir genel IP adresi alır. Telefon, bilgisayar ve televizyon gibi cihazlarınız ise modemden 192.168.1.x gibi yerel adresler alır. Cihazlarınız internete çıkarken modem hepsinin trafiğini kendi genel adresiyle gönderir; bu işleme NAT denir. Bu yüzden siteler evdeki bütün cihazları aynı IP adresinden geliyor gibi görür.
Yerel ağlar için ayrılmış üç aralık vardır: 10.0.0.0–10.255.255.255, 172.16.0.0–172.31.255.255 ve 192.168.0.0–192.168.255.255. Bu adresler internette kullanılmaz; aynı yerel adres milyonlarca evde aynı anda bulunabilir. Sıkça duyduğunuz “dış IP” ifadesi de genel IP ile aynı anlamdadır.
Dinamik ve statik IP
Ev ve mobil bağlantıların büyük kısmında IP adresi dinamiktir: operatör adresi bir havuzdan verir ve modem yeniden bağlandığında adres değişebilir. Statik, yani sabit IP ise hep aynı kalır. Kendi sunucusunu, kamera kayıt cihazını ya da uzaktan erişim sistemini çalıştıran işletmeler operatörden genellikle ücretli olarak sabit IP alır. Ayrıntılar statik IP rehberimizde.
CGNAT nedir?
IPv4 adresleri azaldığı için bazı operatörler, özellikle mobil şebekeler, tek bir genel IP adresini birçok abone arasında paylaştırır. Buna CGNAT, yani operatör düzeyinde NAT denir.
Modeminizin arayüzünde 100.64.x.x ile 100.127.x.x arasında ya da 10.x.x.x gibi yerel aralıkta bir WAN adresi görüyorsanız veya modemin gösterdiği WAN adresi ana sayfamızdaki adresten farklıysa CGNAT arkasında olabilirsiniz. CGNAT'ta port yönlendirme çalışmaz. Evdeki bir cihaza dışarıdan erişmeniz gerekiyorsa operatörünüzden genel ya da sabit IP istemeniz gerekir.
IP adresimi nasıl öğrenirim?
Genel IP adresiniz
En kısa yol ana sayfamızı açmaktır; adresiniz sayfanın en üstünde görünür.
Windows'ta yerel IP
Başlat menüsüne cmd yazıp Komut İstemi'ni açın, ipconfig yazıp Enter'a basın. Kullandığınız bağlantının altındaki “IPv4 Adresi” satırı yerel adresinizdir; “Varsayılan Ağ Geçidi” ise modeminizin adresidir.
macOS'ta yerel IP
Sistem Ayarları'ndan Ağ bölümünü açın ve bağlı olduğunuz ağı seçin; IP adresi ayrıntılarda yazar. Terminal'de ipconfig getifaddr en0 komutu da çoğu Mac'te Wi-Fi adresini verir.
Android'de yerel IP
Ayarlar'da Ağ ve internet (bazı telefonlarda Bağlantılar) bölümünden Wi-Fi'ye girin ve bağlı olduğunuz ağa dokunun; IP adresi ağ ayrıntılarında görünür. Menü adları telefonun markasına göre değişebilir.
iPhone ve iPad'de yerel IP
Ayarlar'dan Wi-Fi'ye girin ve bağlı ağın yanındaki (i) simgesine dokunun; IP adresi IPv4 adresi bölümünde yazar.
Modemin arayüzünde
Tarayıcıya modeminizin adresini yazıp giriş yapın; bu adres genellikle 192.168.1.1 ya da 192.168.0.1 olur. Adımlar modem arayüzü rehberimizde. Durum ya da WAN sayfasında modemin operatörden aldığı adresi görürsünüz.
IP adresi konumumu gösterir mi?
IP adresinin içinde konum bilgisi yoktur. Konum, adres bloklarının hangi bölgede kullanıldığını gösteren veritabanlarından tahmin edilir. Ülke neredeyse her zaman doğru çıkar, şehir çoğu zaman doğru çıkar; ama operatör trafiği başka bir şehirdeki merkezden dağıtıyorsa o şehir görünür.
IP adresinden ev adresi çıkmaz. Bir adresi belirli bir aboneyle yalnızca operatör eşleştirebilir ve bu bilgiyi ancak yasal bir talep üzerine paylaşır.
IP adresimi nasıl değiştiririm?
- Modemi yeniden başlatın. Dinamik IP kullanıyorsanız modemi birkaç dakika kapalı tutup açtığınızda yeni bir adres alabilirsiniz. Bazı operatörler aynı adresi uzun süre korur.
- VPN kullanın. Siteler sizin adresiniz yerine VPN sunucusunun adresini görür.
- Başka bir ağa geçin. Wi-Fi yerine mobil veriye geçtiğinizde tamamen farklı bir adresle internete çıkarsınız.
Yöntemlerin ayrıntılı anlatımı ve adres değişmiyorsa yapılacaklar IP adresi değiştirme rehberimizde. Değişikliği kontrol etmek için ana sayfamızı yenileyin. Başka bir adresi incelemek için IP sorgulama sayfasını kullanın.